Nöbetçi Eczaneler
Hasan Çelik/New York
NEW YORK – Federal bir yargıç, Salı günü New York’un kamuoyunda “Yeşil Işık Yasası” olarak bilinen ehliyet düzenlemesini onaylayarak, Trump yönetiminin yasaya yönelik itirazını reddetti. Kararla birlikte, eyaletin ülkede yasal statüsünü belgeleyemeyen kişilere ehliyet vermesinin önünü kesmeye yönelik federal girişim başarısız oldu.
Albany’de görev yapan ABD Bölge Yargıcı Anne M. Nardacci, Trump yönetiminin, söz konusu eyalet yasasının federal hukuku ihlal ettiği ya da federal hükümetin yetki alanına müdahale ettiği yönündeki iddialarını destekleyecek yeterli hukuki dayanak sunamadığına hükmetti.
Adalet Bakanlığı, Şubat ayında New York Eyaleti’ne karşı dava açmış; Vali Kathy Hochul ve Eyalet Başsavcısı Letitia James davalı olarak gösterilmişti. Dava duyurulurken ABD Başsavcısı Pam Bondi, her ikisi de Demokrat olan yetkilileri, “Amerikan vatandaşları yerine yasa dışı göçmenlere öncelik vermekle” suçlamıştı.
Başsavcı Letitia James, Cuma günü yaptığı açıklamada, “En başından beri söylediğim gibi, yasalarımız tüm New Yorkluların haklarını koruyor ve topluluklarımızı daha güvenli hale getiriyor. Her zaman New York halkının ve hukukun üstünlüğünün yanında olacağım,” dedi.
Demokrat Başkan Joe Biden tarafından atanan Yargıç Nardacci, kararında mahkemenin görevinin yasanın siyasi ya da politik olarak isabetli olup olmadığını değerlendirmek olmadığını vurguladı. 23 sayfalık gerekçeli kararda, esas meselenin Trump yönetiminin iddialarının, ABD Anayasası’nın federal yasaların eyalet yasalarına üstünlüğünü düzenleyen Üstünlük Maddesi kapsamında geçerli olup olmadığını kanıtlayıp kanıtlamadığı olduğu ifade edildi.
Kamu Güvenliği Vurgusu
Yeşil Işık Yasası, kısmen kamu güvenliğini artırmak amacıyla yürürlüğe konmuştu. Eyalet yetkilileri, ehliyetsiz kişilerin yol sınavına girmeden araç kullanmasının ciddi risk oluşturduğunu, yasanın ise sürücülerin testlerden geçmesini ve araç sigortası yaptırmasını teşvik ederek sigortasız sürücülerin karıştığı kazaları azaltmayı hedeflediğini belirtiyor.
Yasaya göre, geçerli bir Sosyal Güvenlik numarası olmayan kişiler; pasaport, yabancı ülkelerden alınmış sürücü belgeleri ve diğer alternatif kimlik belgeleri sunarak standart sürücü belgesi için başvurabiliyor. Ancak başvuru sahiplerinin izin sürecini tamamlaması ve yol testini geçmesi şart. Düzenleme ticari sürücü belgelerini kapsamıyor.
Adalet Bakanlığı, yasayı “federal göçmenlik yasalarına ve bunları uygulayan yetkililere doğrudan bir saldırı” olarak nitelendirerek iptalini talep etmişti. Dava dilekçesinde, eyaletin Motorlu Araçlar Dairesi’nin (DMV), federal göçmenlik kurumlarından bilgi talebi gelmesi halinde, ilgili kişileri bilgilendirmesini zorunlu kılan hükme özellikle dikkat çekilmişti.
Trump’ın İlk Dönemindeki Gerginlik Hatırlatıldı
Trump’ın ilk başkanlık döneminde, federal yönetim New York’u yasayı değiştirmeye zorlamak amacıyla, eyalet sakinlerinin güvenilir yolcu programlarına (TSA PreCheck ve benzeri) erişimini engellemeye çalışmıştı. Bu girişim, New Yorkluların havaalanlarında daha uzun güvenlik kuyruklarında beklemesi anlamına geliyordu.
Dönemin Valisi Andrew Cuomo, federal erişime sınırlı ölçüde izin vermeyi teklif etmiş ancak göçmenlik ajanlarının, yasal statüsünü kanıtlayamayan göçmenlere verilen özel ehliyet başvurularının listelerine erişmesini reddetmişti. Kısa süren hukuki mücadelenin ardından federal yönetim, New Yorkluların güvenilir yolcu programlarına erişimini yeniden sağlamıştı.
Salı günü reddedilen son davada da Trump yönetimi, federal yetkililerin New York’un sürücü verilerine sınırsız erişiminin göçmenlik uygulamalarını kolaylaştıracağını savundu. Ancak Yargıç Nardacci, 2. ABD Temyiz Mahkemesi’nin önceki kararlarına atıfta bulunarak, bu bilgilerin mahkeme kararı veya yargı emriyle federal göçmenlik yetkililerine zaten erişilebilir olduğunu vurguladı.
Kararla birlikte, New York’un Yeşil Işık Yasası yürürlükte kalmaya devam edecek.