Hasan Çelik / TÜRK USA NEWS
ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin göçmenlere yönelik sert gözaltı ve sınır dışı operasyonları devam ederken, Kanada hükümeti sığınmacıları yeniden Amerika Birleşik Devletleri’ne gönderdiği gerekçesiyle hukuki mücadeleyle karşı karşıya kaldı. İnsan hakları örgütleri, Kanada’nın bu uygulamasının göçmenleri ICE operasyonlarına ve sınır dışı edilme tehlikesine açık hale getirdiğini savunuyor.
Amerika Birleşik Devletleri’nde Başkan Donald Trump yönetiminin göçmenlere yönelik sert politikaları uluslararası tartışmalara neden olmaya devam ederken, komşu Kanada’da da sığınmacıların geleceğini yakından ilgilendiren önemli bir hukuki mücadele yaşanıyor.
Kanada hükümeti, ABD’den ülkeye geçerek sığınma talebinde bulunan göçmenleri yeniden Amerikan makamlarına teslim etmesine olanak sağlayan politikası nedeniyle insan hakları ve mülteci örgütlerinin açtığı davalarla karşı karşıya bulunuyor.
Mülteci hakları savunucuları, ABD’ye geri gönderilen sığınmacıların Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Dairesi (ICE) tarafından gözaltına alınabileceğini, ailelerinden ayrılabileceğini ve kaçtıkları ülkelerde yeniden zulüm görme tehlikesiyle karşılaşabileceklerini belirtiyor.
TRUMP’IN GÖÇMEN POLİTİKALARI KANADA’YI DA MAHKEMELİK ETTİ
Trump yönetiminin göçmen gözaltılarını ve sınır dışı işlemlerini genişletmesi, Kanada ile ABD arasında yıllardır uygulanan sığınmacı anlaşmasını yeniden tartışmaların merkezine taşıdı.
İnsan hakları savunucularına göre, ABD’de göçmenlere yönelik uygulamaların giderek sertleşmesi, bu ülkenin sığınma arayan kişiler açısından güvenli kabul edilip edilemeyeceği sorusunu gündeme getiriyor.
Özellikle kadınlar, LGBTQ bireyler ve ülkelerinde siyasi ya da toplumsal baskılardan kaçan kişilerin ABD’ye geri gönderilmesinin ciddi insan hakları ihlallerine yol açabileceği ileri sürülüyor.
ULUSLARARASI İNSAN HAKLARI ÖRGÜTLERİ HAREKETE GEÇTİ
Amnesty International Kanada, Kanada Mülteciler Konseyi (CCR), Kanada Kiliseler Konseyi ve daha önce mültecilik başvurusunda bulunmuş bazı kişiler, Kanada’nın mevcut uygulamasına karşı hukuki mücadele yürütüyor.
Davacılar, Kanada’nın sığınmacıları ABD’ye geri göndermesinin savunmasız grupları orantısız biçimde etkilediğini ve anayasal haklarla bağdaşmadığını savunuyor.
Örgütler, ABD’deki gözaltı koşulları ve sınır dışı uygulamaları dikkate alındığında, Kanada’nın sığınmacıları otomatik olarak güvenli kabul edilen bir ülkeye gönderdiği varsayımının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
TORONTO VE MONTREAL’DE PROTESTOLAR DÜZENLENDİ
Kanada’nın Toronto ve Montreal kentlerinde bir araya gelen göstericiler, hükümetin sığınmacıları ABD’ye geri gönderme politikasına tepki gösterdi.
Protestocular, Kanada hükümetine ABD ile imzalanan Güvenli Üçüncü Ülke Anlaşması’nı yürürlükten kaldırma çağrısında bulundu.
Montreal’deki gösterilerde taşınan pankartlarda şu mesajlar dikkat çekti:
“Kanada geri göndermemeli, korumalıdır.”
“İnsanlığın sınırları yoktur.”
Göstericiler, Kanada’nın uluslararası insan hakları yükümlülüklerini yerine getirmesi ve zulümden kaçan insanlara güvenli sığınma imkânı sağlaması gerektiğini savundu.
KANADA SIĞINMACILARI NEDEN ABD’YE GERİ GÖNDERİYOR?
Tartışmaların merkezinde, Kanada ile Amerika Birleşik Devletleri arasında 29 Aralık 2004 tarihinde yürürlüğe giren Güvenli Üçüncü Ülke Anlaşması (Safe Third Country Agreement – STCA) bulunuyor.
Anlaşma, belirli istisnalar dışında, sığınmacıların iki ülkeden hangisine önce ulaştıysa sığınma başvurusunu o ülkede yapması ilkesine dayanıyor.
Bu nedenle ABD üzerinden Kanada’ya geçerek sığınma talebinde bulunan bazı göçmenlerin başvuruları kabul edilmeyebiliyor ve kişiler yeniden ABD’ye gönderilebiliyor.
Ancak insan hakları örgütleri, ABD’deki mevcut göçmenlik uygulamalarının bu anlaşmanın temelini oluşturan güvenlik varsayımını tartışmalı hale getirdiğini ileri sürüyor.
FEDERAL MAHKEMEDE KRİTİK HUKUKİ MÜCADELE
Kanada Federal Mahkemesi, anlaşmanın uygulanmasına yönelik uzun süredir devam eden anayasal itirazın son aşamalarını değerlendiriyor.
Haziran ayında açılan ayrı bir dava da Kanada’nın sığınmacılara yönelik uygulamalarının hukuka uygunluğu konusunda yeni tartışmalara yol açtı.
Davacılar, ABD’ye geri gönderilen göçmenlerin gözaltına alınma ve sınır dışı edilme ihtimalinin, Kanada’nın insan hakları yükümlülükleri açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini savunuyor.
ICE OPERASYONLARI ENDİŞELERİ ARTIRIYOR
Trump yönetiminin göçmenlere yönelik sert uygulamaları, yalnızca ABD sınırları içerisinde değil, komşu Kanada’da da endişeyle takip ediliyor.
Mülteci örgütleri, ABD’ye geri gönderilen bazı sığınmacıların ICE tarafından gözaltına alınma, ailelerinden ayrılma ve hayatlarının tehlikeye girebileceği ülkelere sınır dışı edilme riskiyle karşı karşıya olduğunu belirtiyor.
İnsan hakları savunucuları, bu nedenle Kanada’nın yalnızca iki ülke arasındaki anlaşmaya dayanarak hareket etmemesi, geri gönderilecek her sığınmacının karşılaşabileceği tehlikeleri de dikkate alması gerektiğini vurguluyor.
ABD ARTIK SIĞINMACILAR İÇİN GÜVENLİ BİR ÜLKE Mİ?
Kanada’daki hukuki mücadelenin en önemli boyutunu, Amerika Birleşik Devletleri’nin sığınmacılar açısından güvenli üçüncü ülke olarak kabul edilmeye devam edilip edilemeyeceği oluşturuyor.
Trump yönetiminin göçmenlik politikalarını sertleştirmesi, gözaltı ve sınır dışı uygulamalarını genişletmesi, anlaşmanın sürdürülmesine karşı çıkan örgütlerin temel gerekçeleri arasında yer alıyor.
Kanada hükümetinin anlaşmaya dayanan uygulaması ise iki ülke arasındaki mevcut hukuki düzenlemeler çerçevesinde devam ediyor.
Kanada mahkemelerinde devam eden davalar, yalnızca iki ülke arasındaki göçmenlik anlaşmasının geleceğini değil, Kuzey Amerika’da sığınma hakkının nasıl korunacağını da yakından ilgilendiriyor.
İnsan hakları örgütlerinin talebi açık: Zulümden kaçan insanların güvenlik arayışı, onları yeniden gözaltı ve sınır dışı edilme tehlikesiyle karşı karşıya bırakmamalı.

