Nöbetçi Eczaneler
WASHINGTON — Amerika Birleşik Devletleri ile Kanada arasındaki ticaret gerilimi yeni bir boyuta ulaştı. İki ülke arasında devam eden müzakerelerin anlaşmazlıkla sonuçlanmasının ardından ABD, yaklaşık 20 milyar dolar değerindeki Kanada ürününe yüzde 50 gümrük vergisi uygulamaya başladı. Kanada Başbakanı Mark Carney ise ABD’nin kararına karşı misilleme yapılacağını açıkladı.
Başkan Donald Trump yönetiminin uygulamaya koyduğu yeni tarifeler, Kanada’nın ABD’ye yıllık ihracatının yaklaşık yüzde 5’ini kapsıyor. Vergilerden etkilenecek ürünler arasında hokey sopaları, tıbbi dil baskılayıcıları ve çeşitli sanayi ürünleri bulunuyor.
Kanada Başbakanı Mark Carney, “Kanada, işçilerimizi ve işletmelerimizi korumak amacıyla bu gümrük vergilerine birebir karşılık verecektir” açıklamasında bulundu.
Ticaret görüşmeleri sonuçsuz kaldı
ABD ve Kanada arasında son günlerde yoğunlaşan müzakerelerde özellikle çelik, alüminyum, otomotiv ve kereste ürünlerine yönelik tarifeler konusunda anlaşmazlık yaşandı.
ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, Kanada’nın hafta başında üzerinde mutabık kalınan şartlar çerçevesinde ticaret anlaşmasını sonuçlandırmayı reddettiğini söyledi.
Greer, ABD’nin Kanada’ya büyük ticaret ortakları arasında sunulan en avantajlı koşullardan birini teklif ettiğini savunarak, Kanada’nın yeni taleplerinin ve önceki taahhütlerinden geri adım atmasının müzakerelerde sağlanan hassas dengeyi bozduğunu belirtti.
Carney ise görüşmelerin çökmesinden Washington’ı sorumlu tuttu. Kanada Başbakanı, ABD’nin önerdiği şartlarda son dakikada yapılan değişikliklerin “adil olmadığını ve ekonomik açıdan mantıksız olmadığını” ifade ederek müzakereleri askıya aldığını açıkladı.
Kanada’nın müzakere heyetine Ottawa’ya dönmeleri talimatı verildi.
Kanada’dan birebir misilleme
Ottawa yönetimi, ABD’nin yeni tarifelerine karşılık vereceğini açıkça duyurdu.
Carney, Kanada hükümetinin işçileri ve işletmeleri korumak amacıyla ABD tarifelerine birebir karşılık vereceğini söyledi. Hükümet ayrıca önümüzdeki günlerde tarifelerden etkilenen Kanadalı çalışanlar ve şirketler için yeni destek paketleri açıklamaya hazırlanıyor.
Şu aşamada iki ülke arasında yeni bir müzakere tarihi belirlenmiş değil.
ABD-Kanada ticareti 880 milyar dolarlık hacme sahip
Yaşanan kriz, iki ülke ekonomilerinin birbirine ne kadar bağlı olduğunu bir kez daha ortaya koydu.
ABD ve Kanada geçen yıl yaklaşık 880 milyar dolar değerinde mal ve hizmet ticareti gerçekleştirdi. Kanada’nın mal ihracatının yaklaşık yüzde 72’si ABD’ye yapılıyor.
Öte yandan Kanada’dan ithal edilen ürünlere getirilen tarifelerin maliyetinin bir bölümünün ABD’deki ithalatçılar üzerinden tüketicilere yansıması bekleniyor. Bu nedenle tarifelerin Amerikan ekonomisi ve tüketici fiyatları üzerinde de baskı oluşturabileceği belirtiliyor.
Özellikle yüksek yaşam maliyetinin Amerikan kamuoyunun önemli gündem maddelerinden biri olduğu bir dönemde yeni tarifelerin Trump yönetimi açısından siyasi sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor.
İki ülke arasındaki geleneksel ittifak sarsılıyor
ABD ile Kanada, uzun yıllardır yakın siyasi, ekonomik ve askeri müttefikler olarak hareket ediyor.
Yaklaşık 8.900 kilometrelik ABD-Kanada sınırından her gün yaklaşık 330 bin kişi ve 2 milyar dolar değerinde mal geçiyor. İki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin yanı sıra savunma ve güvenlik alanındaki iş birliği de oldukça kapsamlı.
Kanada askerleri, 11 Eylül saldırılarının ardından Afganistan’daki operasyonlarda Amerikan askerleriyle birlikte görev yaptı.
Ancak Trump’ın Kanada’ya yönelik politikası, iki ülke arasındaki geleneksel ilişki modelinden önemli bir kopuş olarak değerlendiriliyor.
Trump, Amerikan üretimini artırma politikası kapsamında Kanada ürünlerine yönelik tarifeleri savunurken, Kanada’nın ABD’nin **“51. eyaleti” olması gerektiği yönündeki açıklamalarıyla da Ottawa yönetiminin tepkisini çekmişti.
Carney ise Kanada’nın artık “Amerika’nın değiştiğini” kabul etmesi gerektiğini belirterek, iki ülkenin “eski ilişkilerine geri dönmeyeceğini” söyledi.
Kanada’da kamuoyu tepkisi büyüyor
ABD’nin Kanada politikası, Kanada kamuoyunda da tepkiyle karşılanıyor.
Trump yönetimine yönelik eleştirilerin arttığı Kanada’da, ABD’nin Kanada Büyükelçisi Pete Hoekstra’nın sınır dışı edilmesini isteyen bir imza kampanyasının yaklaşık 248 bin imzaya ulaştığı bildiriliyor.
Kampanyayı başlatanlar, Hoekstra’yı Trump’ın Kanada’yı ABD’ye dahil etmeye yönelik açıklamalarını “normalleştirmekle” suçluyor.
“Kuzey Amerika’nın rekabet gücüne ağır darbe”
Kanada Ticaret Odası Başkanı ve CEO’su Candace Laing, yeni tarifeleri sert sözlerle eleştirdi.
Laing, gümrük vergilerini “Kuzey Amerika’nın rekabet gücüne indirilmiş ağır bir darbe” olarak nitelendirdi.
Kanada Ticaret Odası, tarifelerin hem Kanadalı işletmeleri hem de Amerikan tüketicilerini olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu.
Eski ABD ticaret yetkilisi ve King & Spalding ortağı Ryan Majerus ise iki ülkenin yeniden müzakere masasına dönmesi için ciddi bir baskı oluşacağını belirtti.
Majerus’a göre Kanada’nın ABD’den daha fazla sektöre yönelik taviz istemiş olması veya Ottawa’nın sunduğu tavizlerin Washington tarafından yeterli görülmemesi, görüşmelerin temel anlaşmazlık noktalarından biri olmuş olabilir.
Ticaret savaşı derinleşebilir
ABD’nin yüzde 50’lik yeni tarifesi ve Kanada’nın misilleme kararı, iki ülke arasındaki ticaret savaşının daha da büyümesi riskini artırıyor.
Özellikle otomotiv, çelik, alüminyum, kereste, tarım ve imalat sektörlerindeki tedarik zincirlerinin yeni tarifelerden etkilenmesi bekleniyor.
Tarafların yeniden müzakere masasına dönüp dönmeyeceği ve karşılıklı uygulanan tarifelerin ne kadar süre devam edeceği önümüzdeki günlerde netlik kazanacak.
Ancak şu an itibarıyla ortaya çıkan tablo, ABD ve Kanada arasında yıllardır büyük ölçüde iş birliğine dayanan ekonomik ilişkinin en ciddi krizlerinden biriyle karşı karşıya olduğunu gösteriyor.
