Nöbetçi Eczaneler
Hasan Çelik
ABD’de rekor seviyelere yükselen dizel fiyatları, ülkenin kara yolu taşımacılığı sektörünü ciddi biçimde zorluyor. Özellikle kendi aracını işleten bağımsız kamyon ve TIR sürücüleri, artan yakıt giderleri karşısında yük taşımanın giderek kârsız hale geldiğini belirtiyor. Sektörde bazı sürücülerin araçlarını geçici olarak park ettiği bildirilirken, geniş çaplı iş bırakma ve tedarik zincirinde yeni aksamalar yaşanabileceği endişesi büyüyor.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nin (EIA) 14 Eylül 2026 tarihli verilerine göre, ülke genelinde kara yolu dizelinin ortalama fiyatı galon başına 6,285 dolara yükseldi. Bir hafta önce 5,967 dolar olan fiyat, yalnızca bir haftada yaklaşık 32 sent arttı. California’da ortalama dizel fiyatı ise 8 doların üzerine çıktı.
KAMYONCULARIN MALİYETİ AĞIRLAŞIYOR
Dizel fiyatlarındaki yükseliş, ABD ekonomisinin bel kemiği konumundaki kara yolu taşımacılığını doğrudan etkiliyor. Kamyoncular açısından sorun yalnızca pompada ödenen rakam değil. Sigorta, bakım, lastik, araç finansmanı ve diğer işletme giderleri de eklendiğinde, özellikle bağımsız çalışan sürücülerin kâr marjları ciddi baskı altında kalıyor.
Associated Press’in haberine göre dizel fiyatlarındaki sert yükseliş, günlük tüketim ürünlerinin taşınmasından gıda üretimine, kargo hizmetlerinden toplu taşımaya kadar ekonominin birçok alanında maliyetleri artırıyor. Özellikle soğuk zincirle taşınması gereken gıda ürünlerinde nakliye maliyetlerinin fiyatlara yansıması bekleniyor.
Taşımacılık sektörüne ilişkin haberlerde de yükselen dizel fiyatlarının yakıt ek ücretlerini artırdığı ve bazı kamyonculuk şirketleri açısından mali sıkıntı ve iflas riskini büyüttüğü belirtiliyor.
“KONTAK KAPATMA” TARTIŞMASI
Sektörde bazı kamyoncuların yüksek yakıt maliyetleri nedeniyle geçici olarak çalışmayı durdurduğu yönünde haberler bulunuyor. Wall Street Journal’ın enerji piyasasına ilişkin değerlendirmesinde de yüksek dizel fiyatlarının bazı sürücüleri geçici olarak operasyonlarını durdurmaya yönelttiği belirtiliyor.
Bununla birlikte, 6 binden fazla kamyon ve TIR sürücüsünün ülke çapında greve çıkacağı yönündeki iddiayı doğrulayan güvenilir ve bağımsız bir ulusal kaynak şu aşamada bulunmuyor. Bu nedenle söz konusu rakamın kesinleşmiş bir grev kararı olarak değil, doğrulanmayı bekleyen bir iddia olarak değerlendirilmesi gerekiyor.
ICE BASKISI DA TAŞIMACILIK SEKTÖRÜNÜN GÜNDEMİNDE
ABD’de Trump yönetiminin göçmenlik denetimlerini yoğunlaştırması da göçmen iş gücünün bulunduğu sektörlerde ayrı bir baskı oluşturuyor. Reuters’ın verilerine göre ICE’ın Ağustos 2026’daki gözaltıları yaklaşık 51 bine ulaşarak üst üste üçüncü ay rekor seviyeye çıktı.
Ancak ICE operasyonlarının doğrudan binlerce TIR sürücüsünün çalışmayı bırakmasına veya market raflarının boşalmasına yol açtığını gösteren kapsamlı resmi veriler henüz bulunmuyor. Bu nedenle göçmenlik denetimleri ile olası ürün sıkıntıları arasındaki bağlantının dikkatli değerlendirilmesi gerekiyor.
HÜKÜMETTEN OLAĞANÜSTÜ ADIM
Yaşanan gelişmelerin boyutu Washington yönetimini de harekete geçirdi.
ABD Ulaştırma Bakanlığı, 16 Eylül’de benzin ve dizel taşıyan kamyon sürücülerine yönelik çalışma süresi kurallarında 90 günlük geçici esneklik sağlandığını açıkladı.
Yeni düzenlemeyle gerekli dinlenme sürelerine uyulması şartıyla yakıt taşıyan sürücüler 24 saatlik zaman diliminde 16 saate kadar operasyon yapabilecek. Bakanlık kararın, yakıt sevkiyatındaki gecikmelerin yük taşımacılığını etkilemesini önlemek ve olası arz sıkıntılarını azaltmak amacıyla alındığını bildirdi.
MARKET FİYATLARINA YANSIMA ENDİŞESİ
ABD ekonomisinde dizel yalnızca kamyoncuların sorunu değil. Ülkede gıda, sebze-meyve, et, süt ürünleri ve günlük tüketim mallarının önemli bölümü kara yoluyla dağıtılıyor. Bu nedenle yakıt maliyetlerindeki yükselişin nakliye ücretleri üzerinden market fiyatlarına yansıması bekleniyor.
Ancak mevcut veriler, ABD genelinde yakın zamanda “kıtlık yaşanacağını” kesin olarak göstermiyor. Daha güçlü olan risk; taşımacılık maliyetlerinin yükselmesi, bazı ürünlerin teslimatında gecikmeler yaşanması ve bunun tüketici fiyatlarına ek baskı oluşturması. AP de yüksek dizel maliyetlerinin özellikle gıda ve günlük tüketim ürünlerinin tedarik zincirinde fiyat baskısı yarattığını bildiriyor.
İRAN SAVAŞI VE KÜRESEL PETROL KRİZİ ETKİLİ
Enerji piyasalarındaki yükselişte ABD-İran çatışmasının yanı sıra küresel petrol arzındaki kesintiler, Ukrayna savaşı ve Orta Doğu’daki diğer güvenlik sorunları etkili oluyor. AP’nin aktardığına göre ham petrol fiyatlarının 100 doların üzerine çıkması, ABD’deki dizel fiyatlarının hızla yükselmesinde önemli rol oynadı.
Dolayısıyla yaşanan enerji krizini yalnızca tek bir siyasi karar veya tek bir ülkeye yapılan yardımla açıklamak mümkün değil. Küresel petrol üretimi, rafineri kapasitesi, savaşlar, nakliye güzergâhlarındaki güvenlik sorunları ve arz-talep dengesi fiyatların oluşmasında birlikte rol oynuyor.
ABD’DE GÖZLER KAMYONCULARDA
Amerika’da şimdi gözler kara yolu taşımacılığı sektörüne çevrilmiş durumda.
Dizelin galon fiyatının 6 doların üzerinde kalmaya devam etmesi halinde özellikle bağımsız kamyoncular üzerindeki maliyet baskısının artması bekleniyor. Sürücülerin daha düşük navlun ücretlerini kabul etmemesi veya araçlarını geçici olarak park etmesi halinde bunun etkisi yalnızca nakliye şirketlerinde değil, marketlerden restoranlara, tarımdan inşaata kadar çok geniş bir alanda hissedilebilir.
ABD’de bugün tartışılan temel soru artık yalnızca “Mazot ne kadar olacak?” değil.
Kamyoncular bu maliyetlerle ne kadar daha yollarda kalabilecek ve artan taşımacılık giderlerinin faturasını tüketici ne kadar ödeyecek?
ABD’DE 60 BİN KAMYON VE TIR SÜRÜCÜSÜ KONTAK KAPATMAYA HAZIRLANIYOR
ABD medyasına yansıyan haberlere göre, ülke genelinde yaklaşık 40 bin kamyon ve TIR sürücüsünün greve giderek kontak kapatmaya hazırlandığı belirtiliyor. Sürücülerin iş bırakma kararının arkasındaki en önemli nedenlerin başında, son dönemde hızla yükselen dizel fiyatları ve ağırlaşan işletme maliyetleri gösteriliyor.
Özellikle kendi aracını işleten bağımsız kamyoncular, mevcut navlun ücretlerinin yakıt, sigorta, bakım, lastik ve diğer giderleri karşılamakta yetersiz kaldığını belirterek, “Bu şartlarda yola çıkmak para kazandırmıyor, zarar ettiriyor” görüşünü dile getiriyor.
Kamyoncuların geniş çaplı şekilde kontak kapatmasının gerçekleşmesi halinde, ABD’nin kara yolu taşımacılığı ve tedarik zincirinde ciddi aksamalar yaşanabileceği belirtiliyor. Gıda ve günlük tüketim ürünlerinden inşaat malzemelerine kadar çok sayıda ürünün ülke genelindeki dağıtımında kamyon taşımacılığının kritik rol oynaması nedeniyle, olası iş bırakma eyleminin marketlere ve tüketici fiyatlarına etkisi yakından takip ediliyor.
Yüksek dizel fiyatlarının yanı sıra göçmenlik denetimlerinin de sektördeki bazı sürücüler üzerinde baskı oluşturduğu ifade ediliyor. Sektörde şimdi gözler, 60 bin sürücünün katılacağı belirtilen kontak kapatma eyleminin kapsamına, başlangıç tarihine ve ne kadar süreceğine çevrildi.