Nöbetçi Eczaneler
Hasan Çelik
WASHINGTON – ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz hafta yaptığı beklenmedik bir açıklamayla MR taramasından geçtiğini duyurdu. Ancak bu açıklama, 79 yaşındaki Trump’ın sağlık durumu kadar, başkanların tıbbi bilgilerinde şeffaflık meselesini de yeniden gündeme taşıdı.
Trump, başkan seçilen en yaşlı kişi olarak uzun süredir “güç ve canlılığın” sembolü olarak sunuluyor. Fakat son aylarda art arda yapılan sağlık kontrolleri ve Walter Reed Askeri Tıp Merkezi’ne yapılan ziyaretler, perde arkasında daha karmaşık bir tablo olabileceğine dair spekülasyonları körükledi.
“MR çektirdim, mükemmeldi”
Trump, Air Force One’da seyahat ederken gazetecilere yaptığı kısa açıklamada, “MR çektirdim, mükemmeldi” dedi ancak testin nedenini ya da kapsamını paylaşmadı.
Beyaz Saray Basın Sekreteri Karoline Leavitt, konuyla ilgili ek bir bilgi vermeyi reddetti. Trump’ın doktoru tarafından paylaşılan notta ise yalnızca “genel sağlık durumunun mükemmel olduğu” ifadesi yer aldı.
Buna rağmen, Trump’ın altı ay içinde ikinci kez Walter Reed’i ziyaret etmesi ve bu ziyaretlerin “rutin kontrol” olarak açıklanması, hem doktorların hem de siyasi gözlemcilerin dikkatini çekti.
Uzmanlar: “Kopukluk var”
Üç farklı başkana Beyaz Saray doktoru olarak hizmet veren Jeffrey Kuhlman, 79 yaşında bir başkanın ikinci bir kontrole ihtiyaç duymasının olağan olduğunu söyledi.
Ancak Kuhlman, Trump’ın sağlık ekibinin açıkladığı zaman çizelgesine dikkat çekerek, “Orada bir kopukluk var” ifadelerini kullandı.
“Walter Reed’e helikopterle gitmek yalnızca sekiz dakika sürer. Ama bu tür bir ziyaretin en az dört saat sürdüğünü biliyoruz. MR dışında yapılabilecek çoğu test Beyaz Saray’da 15 dakikada tamamlanabilir.”
Kuhlman’a göre ileri görüntüleme için Walter Reed’e gitmek normal olsa da, zamanlama ve iletişim biçimi “şeffaflık açısından zayıf bir görüntü” sergiliyor.
Başkanların Sağlık Sırları
Tarih boyunca Amerikan başkanlarının sağlık durumları, devlet sırrı muamelesi görmüştür.
- Grover Cleveland, 1893’te ağzındaki kanserli tümörü gizlemek için bir yatta gizli ameliyat geçirmişti.
- Woodrow Wilson, 1919’da felç geçirdikten sonra aylarca yataktan kalkamamış, yönetimi fiilen eşi yürütmüştü.
- John F. Kennedy’nin Addison hastalığı da yıllar boyunca kamuoyundan saklanmıştı.
Uzmanlara göre bu örnekler, bir başkanın sağlık bilgilerinde “gizlilik” ile “kamu yararı” arasındaki gerilimin kalıcı olduğunu gösteriyor.
Icahn Tıp Fakültesi’nden psikiyatri profesörü ve başkanlık sağlık tarihçisi Jacob Appel, “Seçici bilgi paylaşımı kamu yararına hizmet etmez” diyerek, bilgilerin siyasi filtrelerden geçmesinin toplum güvenini zedelediğini belirtti.
Trump ve Şeffaflık Tartışması
Trump’ın sağlık geçmişi uzun süredir tartışma konusu.
2015’te kampanya döneminde doktoru Harold Bornstein, “Tarihin en sağlıklı başkanı olacak” başlıklı bir mektup yayımlamış, ancak daha sonra mektubun Trump tarafından dikte ettirildiğini itiraf etmişti.
2020 sonbaharında COVID-19’a yakalandığında, Trump yönetimi teşhisi günlerce gizlemiş, ardından tedavi sürecini “önemsiz” gösteren açıklamalar yapmıştı.
O dönemde Trump, henüz onaylanmamış bir tedaviye özel erişim izni alarak iyileşmişti.
Son aylarda sosyal medyada Trump’ın morarmış elleri ve şişmiş bacakları dikkat çekmiş, Beyaz Saray daha sonra “kronik venöz yetmezlik” teşhisi konulduğunu ve morarmanın “el titremesinden kaynaklandığını” açıklamıştı.
Biden Döneminden Yankılar
Trump’ın sağlık durumu, önceki Başkan Joe Biden döneminde yaşanan tartışmaları da hatırlatıyor.
Biden’ın yardımcıları, 2024 seçimleri öncesinde bilişsel gerileme iddialarını reddetmiş, ancak yaşa bağlı performans düşüşü nedeniyle Demokrat Parti içinde baskı artmıştı.
Biden, yeniden aday olmamayı seçmiş ve kısa süre sonra prostat kanseri teşhisi almıştı.
Bu durum, Beyaz Saray’daki sağlık şeffaflığı konusunun iki başkan döneminde de siyasi bir gerilim hattı haline geldiğini gösteriyor.
“Şeffaflık Bir Seçenek Değil, Sorumluluk”
Halk sağlığı uzmanı S. Jay Olshansky, hem Trump hem Biden dönemlerini incelediği raporunda şu uyarıyı yaptı:
“Vatandaşlar neye inanacaklarına kendileri karar vermek zorunda kalıyor. Ancak bir demokraside, liderlerin sağlık bilgilerini gizlemek değil, açıkça paylaşmak sorumluluktur.”
Trump’ın 2025 MRI taraması, belki tıbbi açıdan “mükemmel” sonuçlar vermiş olabilir, ancak siyasal açıdan başkanlık şeffaflığı sınavını yeniden gündeme taşıdı.
