Nöbetçi Eczaneler
Hasan Çelik/NEW YORK – Türk USA News
New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani’nin, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için kente gelmesi halinde tutuklanması yönündeki açıklamaları, hem hukuki hem de siyasi açıdan ABD’de geniş yankı uyandırdı. Tartışmaların odağında ise New York Polis Teşkilatı (NYPD) ve Polis Komiseri Jessica Tisch yer aldı.
Mamdani, daha önce yaptığı açıklamalarda Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin (UCM) Netanyahu hakkında çıkardığı yakalama kararına atıfta bulunarak, New York’un uluslararası hukuka uygun hareket etmesi gerektiğini savunmuştu. Son günlerde ise yaptığı yeni açıklamada, New York Belediye Başkanı olarak tek başına böyle bir tutuklama emri verme yetkisine sahip olmadığını kabul ederken, ABD federal hükümetini UCM kararını uygulamaya çağırdı.
“Netanyahu New York’ta hoş karşılanmıyor”
Mamdani, Netanyahu’yu “savaş suçlusu” olarak nitelendirerek, “New York’ta hoş karşılanmıyor” ifadelerini kullandı. Belediye Başkanı, Netanyahu’nun Lahey’de yargılanması gerektiğini savunurken, belediye yönetiminin mevcut yasal seçenekleri değerlendirdiğini söyledi.
Bu açıklamalar özellikle New York’un büyük Yahudi toplumu, İsrail yanlısı kuruluşlar ve Cumhuriyetçi siyasetçiler tarafından sert şekilde eleştirildi. ABD’nin Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin yargı yetkisini tanımadığı ve yabancı devlet liderlerinin diplomatik dokunulmazlığa sahip olduğu hatırlatılarak, böyle bir girişimin hukuken mümkün olmadığı vurgulandı.
Gözler Jessica Tisch ve NYPD’ye çevrildi
Tartışmaların ardından kamuoyunun dikkatleri NYPD Komiseri Jessica Tisch’e yöneldi.
Mamdani’ye çeşitli televizyon programlarında, “Jessica Tisch böyle bir tutuklama emrine izin verir mi?” sorusu yöneltildi. Belediye Başkanı ise bu soruya doğrudan yanıt vermeyerek, “Önümüzdeki tüm yasal seçenekleri değerlendireceğim.” demekle yetindi.
Jessica Tisch ise konu hakkında kamuoyuna doğrudan bir açıklama yapmadı. Ancak hukuk uzmanları, NYPD’nin ABD federal yasalarına aykırı şekilde yabancı bir devlet başkanını yalnızca UCM kararına dayanarak tutuklamasının mümkün olmadığını belirtiyor.
Hukuki engeller
Uzmanlara göre böyle bir tutuklamanın önünde çok sayıda hukuki engel bulunuyor:
- ABD, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin tarafı değil.
- ABD yasalarında UCM kararlarının doğrudan uygulanmasını sağlayan bir mekanizma bulunmuyor.
- Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için New York’a gelen devlet liderleri uluslararası anlaşmalar kapsamında diplomatik dokunulmazlıktan yararlanıyor.
- Böyle bir işlem ancak federal hükümetin alacağı kararlarla mümkün olabilecek çok kapsamlı yasal değişiklikleri gerektiriyor.
Siyasi tartışmalar büyüyor
Mamdani’nin açıklamaları New York siyasetinde de yeni bir kutuplaşmayı beraberinde getirdi. Destekçileri belediye başkanının uluslararası hukuka vurgu yaptığını savunurken, eleştirmenleri bunun uygulanması mümkün olmayan siyasi bir söylem olduğunu ifade ediyor.
Öte yandan Başkan Donald Trump da Netanyahu’nun ABD’de tutuklanmasının söz konusu olmayacağını belirterek, federal yönetimin bu yönde herhangi bir adım atmayacağını açıkladı.
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu öncesinde Netanyahu’nun New York’a gelip gelmeyeceği ve olası ziyaretin yeni protestolara ya da siyasi tartışmalara yol açıp açmayacağı merakla bekleniyor. Tartışmaların merkezinde ise hem Belediye Başkanı Zohran Mamdani’nin uluslararası hukuk söylemi hem de NYPD’nin olası rolü yer almaya devam ediyor.