Nöbetçi Eczaneler
Hasan Çelik
Amerika Birleşik Devletleri, son yılların en ağır grip sezonlarından birini yaşıyor. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) verilerine göre ülkede şu ana kadar 22 milyon grip vakası, binlerce hastaneye yatış ve binlerce ölüm kaydedildi. Sağlık otoriteleri ise salgının henüz sona ermediği ve ikinci bir dalganın kapıda olabileceği uyarısını yapıyor.
CDC’nin FluView raporuna göre:
- Ocak ayında grip benzeri şikâyetlerle doktora başvurular son 25 yılın en yüksek seviyesine çıktı.
- Haftalık hastaneye yatış oranları, 2009–2010 domuz gribi pandemisinden bu yana en yüksek düzey olarak kaydedildi.
- Acil servisler özellikle yılbaşı döneminde taşma noktasına ulaştı.
Çocuk ölümlerindeki artış ise alarm veriyor. Sezon boyunca hayatını kaybeden çocuk sayısı en az 60’a ulaştı ve bu çocukların %90’ının aşısız olduğu açıklandı.
“Süper Grip” Etkisi ve İkinci Dalga Uyarısı
Uzmanlara göre bu ağır sezonun arkasında, influenza A virüsünün H3N2 alt türünde görülen mutasyonlar var. Kamuoyunda “süper grip” olarak anılan bu varyant, özellikle yaşlılar ve çocuklar üzerinde daha ağır seyrediyor.
Vanderbilt Üniversitesi’nden enfeksiyon hastalıkları uzmanı Dr. William Schaffner, “Henüz grip ormanından çıkmış değiliz” diyerek sürecin devam ettiğini vurgularken, Yale Üniversitesi’nden Dr. Scott Roberts bazı bölgelerde vakaların yeniden yükselişe geçtiğini belirtiyor.
CDC verilerine göre:
- Pozitif grip test oranı son haftalarda %18 seviyesinde
- 27 eyalette grip aktivitesi “yüksek” veya “çok yüksek”
- Arkansas, Kansas, Louisiana, Missouri, Oregon, South Carolina ve Tennessee dikkat çeken eyaletler arasında
Geçtiğimiz yıl olduğu gibi, ikinci dalganın ilkinden daha güçlü olabileceği ihtimali masada.
Belirtiler, Risk Grupları ve Tehlikeli Komplikasyonlar
Grip belirtileri genellikle aniden başlıyor:
- Yüksek ateş
- Titreme
- Kas ve baş ağrısı
- Halsizlik
- Öksürük ve boğaz ağrısı
Çoğu kişi 5–7 gün içinde iyileşse de, özellikle risk gruplarında zatürre ve ağır solunum yetmezliği gibi komplikasyonlar gelişebiliyor.
Yüksek risk grupları:
- 65 yaş üstü bireyler
- Küçük çocuklar
- Bağışıklık sistemi zayıf olanlar
- Kronik hastalığı bulunan kişiler
Uzmanlar, erken başlanan antiviral tedavinin hastalığın süresini ve şiddetini önemli ölçüde azaltabileceğini belirtiyor.
Aşı Hâlâ En Güçlü Kalkan
CDC’ye göre mevcut grip aşısı:
- H1N1
- H3N2
- İnfluenza B
türlerine karşı koruma sağlıyor.
H3N2 varyantı ile kısmi uyumsuzluk bulunsa da veriler, aşının özellikle çocuklarda ve yaşlılarda hastaneye yatış riskini ciddi biçimde azalttığını ortaya koyuyor.
Dr. Schaffner’in sözleri ise durumun ciddiyetini özetliyor:
“Grip aşısı sizi hastaneden, yoğun bakımdan ve mezarlıktan uzak tutar.”
Gripten Korunmak İçin Hayati Önlemler
Uzmanlara göre salgın devam ederken rehavete yer yok:
- Aşı olun (özellikle risk grubundaysanız)
- Belirti varsa test yaptırın ve doktora başvurun
- Hastayken evde kalın
- Ellerinizi sık sık yıkayın
- Kalabalık kapalı alanlarda maske kullanın
- Hasta kişilerle temastan kaçının
Önümüzdeki Haftalar Kritik
ABD genelinde grip sezonunun Şubat ve Mart boyunca güçlü şekilde devam etmesi bekleniyor. Zirve seviyesine tekrar ulaşılıp ulaşılmayacağı belirsizliğini korurken, sağlık uzmanları toplumsal dikkat ve bireysel önlemlerin hayati önem taşıdığını vurguluyor.
Kısacası, ABD şu anda yalnızca bir grip sezonu değil, sağlık sistemini zorlayan geniş çaplı bir halk sağlığı sınavı yaşıyor.