Nöbetçi Eczaneler
Milyarder girişimci Jared Isaacman, ABD Senatosu tarafından onaylanarak NASA’nın yeni başkanı oldu. Çarşamba günü yapılan oylamada Isaacman’ın adaylığı 67’ye karşı 30 oyla kabul edilirken, böylece bir yılı aşkın süredir devam eden tartışmalı ve inişli çıkışlı süreç sona erdi.
Isaacman, ilk olarak Aralık 2024’te dönemin başkan adayı Donald Trump tarafından NASA’nın başına getirilmek üzere aday gösterilmişti. Ancak Trump, beş ay sonra “önceki bağlantıların kapsamlı şekilde incelenmesi” gerekçesiyle adaylığı ani bir kararla geri çekmişti. Alışılmadık bir adımla Trump, Kasım ayında Isaacman’ı yeniden aday göstererek, girişimcinin deneyiminin ve uzaya olan tutkusunun “NASA’yı cesur bir yeni döneme taşıyacak nitelikte” olduğunu ifade etmişti.
Kritik Bir Dönemde Görev Değişimi
Liderlik değişikliği, NASA’nın bütçesi ve uzun vadeli öncelikleri konusunda belirsizliklerin sürdüğü kritik bir döneme denk geliyor. Trump yönetiminin federal iş gücünü küçültme politikaları kapsamında NASA da ciddi fon ve personel kesintilerinin etkisini yaşamaya devam ediyor.
Senato Ticaret, Bilim ve Ulaşım Komitesi, Isaacman’ın adaylığını 3 Aralık’taki oturumun ardından onaylamıştı. Komite Başkanı, Teksaslı Cumhuriyetçi Senatör Ted Cruz, Isaacman’ın yıl bitmeden göreve başlamasını istediğini açıklamıştı.
Ay ve Çin Vurgusu
42 yaşındaki Isaacman, Senato’daki onay duruşmasında NASA astronotlarının Çin’den önce Ay’a geri dönmesi gerektiğini vurguladı. ABD ile Çin arasında yeni bir uzay yarışının başladığını belirten Isaacman, Artemis programının gecikmelerine ve maliyet aşımlarına rağmen Ay’a dönüş hedefinin kritik olduğunu söyledi.
NASA, gelecek yıl dört astronotu Ay çevresinde uçurmayı ve testlerin başarılı olması halinde 2027’de Ay’ın güney kutbu yakınına mürettebat indirmeyi planlıyor. Çin ise 2030’a kadar kendi astronotlarını Ay’a indirmeyi hedeflediğini açıklamış durumda.
Athena Projesi Tartışması
Onay sürecinde Isaacman, basına sızan ve “Athena Projesi” olarak bilinen 62 sayfalık belge nedeniyle de sorgulandı. Politico tarafından ortaya çıkarılan belgede;
- Mars görevlerine öncelik verilmesi,
- Nükleer elektrikli itiş gücüne yatırım yapılması,
- Bazı NASA merkezlerinin yeniden yapılandırılması,
- Bilimsel operasyonlarda ticarileşmenin artırılması
gibi köklü değişiklikler öneriliyordu.
Isaacman, Athena Projesi’nin “taslak” olduğunu söylese de, belgenin genel yöneliminin doğru olduğunu savundu.
Elon Musk ve SpaceX Bağlantısı
Isaacman’ın Elon Musk ve SpaceX ile olan ilişkileri de Senato’da gündeme geldi. Isaacman, SpaceX’in ticari görevleriyle iki kez uzaya uçtuğunu ve bu uçuşları kendi cebinden finanse ettiğini doğruladı. Musk ile kişisel yakınlığını küçümseyen Isaacman, SpaceX’i tercih etme nedeninin “astronotları uzaya götürüp geri getirebilen tek kuruluş” olması olduğunu söyledi.
“Akşam yemeğinde, barda, uçakta ya da yatta çekilmiş hiçbir fotoğrafımız yok. Çünkü bunlar yok,” diyerek iddialara mesafe koydu.
Görevi Sean Duffy’den Devralacak
Isaacman, Temmuz ayından bu yana NASA’nın geçici yöneticisi olarak görev yapan Ulaştırma Bakanı Sean Duffy’den görevi devralacak. Daha önce NASA’da veya federal hükümette görev yapmamış olan Isaacman, ödeme sistemleri şirketi Shift4’ün kurucusu ve CEO’su olarak biliniyor.
Yeni başkanın önündeki en büyük sınav ise; kısıtlı bütçe, Ay ve Mars hedefleri, Çin ile rekabet ve NASA’nın kurumsal yeniden yapılanması olacak.