Nöbetçi Eczaneler
Hasan Çelik
2001’de 11 Eylül saldırılarının ardından ABD’nin Orta Doğu politikasında köklü bir değişim yaşanmış, Bush yönetimi 2003’te Irak işgaline karar vermişti. Başkan Bush’un işgal kararına dair bilgilendirildiği o an — Florida’da bir ilkokulda öğrencilerle birlikteyken kulağına eğilerek söylenen sözler — tarihe geçmişti.
Bugünse, 22 yıl sonra, benzer bir kare Washington’da gündeme oturdu. Beyaz Saray’da gerçekleşen sabah toplantısı sırasında Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Başkan Trump’a Gazze’de varılan ateşkes ve rehinelerin serbest bırakılması anlaşmasının resmen yürürlüğe girdiğini bildirdi. O anın görüntüleri Beyaz Saray tarafından paylaşıldı.
Trump’ın sakin, tebessüm eden bir yüz ifadesiyle, “Bu insanlık için tarihi bir an, dualarımız kabul oldu” sözleri dikkat çekti. Görüntü kısa sürede milyonlarca kez izlendi.
“Orta Doğu Barış Anlaşması”na Acil Not
Rubio’nun Trump’a ulaştırdığı notun üzerinde “Orta Doğu Barış Anlaşması Hakkında Acil Not” ibaresinin yer aldığı görüldü. Bu ayrıntı, Amerikan kamuoyunda özellikle muhafazakâr çevrelerde büyük yankı uyandırdı.
Cumhuriyetçi senatörler ve parti destekçileri sosyal medyada, “Tarihin kaderini değiştiren iki not, ama bu kez savaş değil barış haberi” yorumları yaptı. Bazı yorumcular ise “Bush kulağına savaş fısıldandı, Trump’a barış notu uzatıldı” ifadeleriyle iki dönemi sembolik biçimde karşılaştırdı.
Cumhuriyetçilerden Takdir, Demokratlardan Şüphe
Ateşkes haberinin duyurulmasının ardından Cumhuriyetçi çevrelerde Trump’ın diplomatik çabalarına övgü yağdı.
Senatör Lindsey Graham, X hesabından yaptığı paylaşımda, “Bu anlaşma, Amerika’nın yeniden küresel liderlik masasında yer aldığını gösteriyor” ifadelerini kullandı.
Demokrat Parti cephesinde ise temkinli bir hava hâkim. Dış politika uzmanı ve eski diplomat Susan Rice, CNN’e yaptığı değerlendirmede, “Ateşkes elbette olumlu, ancak bu anlaşmanın kalıcılığı hâlâ soru işareti. Trump yönetimi hızlı zafer ilan etmekte acele ediyor olabilir” dedi.
Sosyal Medyada “Tarihi Yansıma” Fırtınası
Twitter (X), Threads ve TikTok platformlarında Bush ve Trump’ın yan yana getirildiği binlerce paylaşım yapıldı.
Bir kullanıcı, iki kareyi “Birinde ölüm notu, diğerinde umut notu” başlığıyla paylaştı.
Bir diğeri ise “Amerikan başkanları değişir, ama Orta Doğu asla Beyaz Saray’ın gündeminden çıkmaz” notunu düştü.
Uzmanlardan Analiz: ‘Bush’un mirasıyla Trump’ın denklemi farklı’
Brookings Enstitüsü Orta Doğu uzmanı Thomas Carver, iki görüntü arasındaki farkı şöyle yorumladı:
“Bush döneminde Amerika Orta Doğu’ya savaş götürüyordu, Trump döneminde ise diplomasi üzerinden etki kurmaya çalışıyor. Bu iki görüntü, ABD dış politikasının savaş sonrası geçirdiği zihinsel dönüşümü temsil ediyor.”
Harvard Üniversitesi’nden tarihçi Prof. Linda Kearns ise, “Bush’un kulağına savaş, Trump’a ise barış fısıldanması; Amerikan gücünün nasıl evrildiğini anlatan simgesel bir tablo” ifadelerini kullandı.
Sonuç: Tarih Tekerrür Etmiyor, Yön Değiştiriyor
Bir yanda Irak işgaliyle başlayan “yeni dünya düzeni” söylemleri, diğer yanda Gazze’de ateşkesle sonuçlanan “diplomatik yeniden doğuş” vurgusu…
Sosyal medya, siyasiler ve analistler aynı fikirde: Amerika, Orta Doğu’da bir dönemin kapanışını ve yeni bir sayfanın açılışını aynı karede izliyor.