Hasan Çelik
Dört eski ABD Başkanı Ground Zero’da buluştu, Trump Pentagon’dan seslendi: “Asla, asla unutmayacağız”
NEW YORK — Amerika Birleşik Devletleri, ülke tarihinin en büyük terör saldırılarından biri olan 11 Eylül 2001 saldırılarının 25. yıl dönümünde hayatını kaybeden yaklaşık 3 bin kişiyi New York, Pentagon ve Pennsylvania’da düzenlenen törenlerle andı.
New York’taki Ground Zero’da gerçekleştirilen anma töreni, Amerikan siyasetinin farklı dönemlerine damga vurmuş isimleri aynı noktada bir araya getirdi.
ABD’nin yaşayan dört eski başkanı Joe Biden, George W. Bush, Bill Clinton ve Barack Obama, Başkan Yardımcısı JD Vance ile birlikte Dünya Ticaret Merkezi’nin bulunduğu 11 Eylül Anıtı’ndaki törene katıldı. Eski başkanlara eşleri de eşlik etti.
Törende New York Valisi Kathy Hochul, New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani ve 11 Eylül saldırılarının gerçekleştiği dönemde New York Belediye Başkanı olan Rudy Giuliani’nin de aralarında bulunduğu çok sayıda siyasi isim ve yetkili hazır bulundu.
İLK UÇAĞIN ÇARPTIĞI SAATTE HAYAT DURDU
Ground Zero’daki tören, saat 08.46’da yapılan saygı duruşuyla başladı. Bu saat, American Airlines’ın 11 sefer sayılı uçağının 11 Eylül 2001 sabahında Dünya Ticaret Merkezi’nin Kuzey Kulesi’ne çarptığı anı simgeliyor.
Ardından saldırılarda yaşamını yitiren 2 bin 977 kişinin isimleri, yakınları tarafından tek tek okundu. Törende ayrıca 1993 yılında Dünya Ticaret Merkezi’ne gerçekleştirilen bombalı saldırıda hayatını kaybeden altı kişi de anıldı.
- yıl dönümünde ilk kez yedinci bir saygı duruşu da gerçekleştirildi. Bu özel anma, 11 Eylül sonrasında bölgedeki zehirli toz ve diğer zararlı maddelere maruz kalmaları nedeniyle yıllar içerisinde yaşamını yitiren kişilere adandı.
11 Eylül’ün etkileri aradan geçen çeyrek yüzyıla rağmen devam ediyor. New York İtfaiyesi, saldırı günü 343 mensubunu kaybetmişti. Reuters’ın aktardığı FDNY verilerine göre, saldırı sonrasındaki kurtarma ve enkaz çalışmalarına katılanlar da dahil olmak üzere 600’den fazla itfaiyeci daha 11 Eylül bağlantılı hastalıklar nedeniyle yaşamını yitirdi.

DÖRT ESKİ BAŞKAN AYNI TÖRENDE
Anmanın en dikkat çekici görüntülerinden biri, ABD’nin dört yaşayan eski başkanının Ground Zero’da aynı anda bulunması oldu.
11 Eylül saldırıları gerçekleştiğinde ABD Başkanı olan George W. Bush’un yanı sıra Bill Clinton, Barack Obama ve Joe Biden törende yer aldı.
Başkan Donald Trump ise New York’taki törene katılmadı. Trump yönetimini Ground Zero’da Başkan Yardımcısı JD Vance temsil ederken, Trump ve First Lady Melania Trump Pentagon’daki anma programına katıldı.

TRUMP PENTAGON’DAN SESLENDİ: “ASLA, ASLA UNUTMAYACAĞIZ”
Başkan Donald Trump, Virginia’nın Arlington bölgesindeki Pentagon’da düzenlenen törende, 11 Eylül saldırılarında yaşamını yitirenleri andı.
American Airlines’ın 77 sefer sayılı uçağının Pentagon’a çarpması sonucunda uçaktakiler ve Pentagon’dakiler dahil 184 kişi hayatını kaybetmişti.
Trump konuşmasında saldırıda hayatını kaybeden bazı kurbanların hikâyelerini anlatarak, 25 yıl önce yaşanan trajedinin Amerikan halkının hafızasından silinmeyeceğini vurguladı.
Trump, saldırılarda hayatını kaybedenlerin anısına verilen sözü yenilediklerini belirterek, “Asla, asla unutmayacağız” mesajını verdi.
Başkan Trump, 11 Eylül sonrasında ortaya çıkan ulusal birlik ruhuna da dikkat çekerek o gün Amerikalıların siyasi ve toplumsal farklılıkların ötesinde ortak bir acıda birleştiğini söyledi.
Pentagon’daki törende büyük bir Amerikan bayrağı binanın cephesine asılırken, saldırıda yaşamını yitirenlerin isimleri de okundu. Savunma Bakanı Pete Hegseth ve üst düzey yetkililer de törene katıldı.
PENNSYLVANIA’DA FLIGHT 93 YOLCULARI ANILDI
11 Eylül saldırılarının üçüncü önemli anma noktası ise Pennsylvania’nın Shanksville bölgesi oldu.
Teröristler tarafından kaçırılan United Airlines’ın 93 sefer sayılı uçağındaki yolcular ve mürettebat, saldırganlara karşı koymuş; uçak Washington’daki hedefine ulaşamadan Pennsylvania’da bir araziye düşmüştü.
Uçakta bulunan 40 yolcu ve mürettebatın tamamı hayatını kaybetmişti.
Flight 93 National Memorial’da gerçekleştirilen törende hayatını kaybeden yolcu ve mürettebatın isimleri okunurken, “Bells of Remembrance” kapsamında anı çanları çalındı.
25 YIL ÖNCE AMERİKA’YI VE DÜNYAYI DEĞİŞTİREN GÜN
11 Eylül 2001 sabahında El Kaide bağlantılı 19 terörist dört yolcu uçağını kaçırdı.
İki uçak New York’taki Dünya Ticaret Merkezi’nin İkiz Kuleleri’ne, üçüncü uçak Pentagon’a çarptı. Dördüncü uçak ise yolcuların saldırganlara müdahalesinin ardından Pennsylvania’nın Shanksville bölgesine düştü.
Saldırılarda toplam 2 bin 977 kişi yaşamını yitirdi.
11 Eylül yalnızca ABD tarihinin en kanlı terör saldırısı olarak kalmadı; Amerikan dış politikasından havaalanı güvenliğine, istihbarat yapılanmasından “Teröre Karşı Savaş” politikasına kadar dünya siyasetini ve güvenlik anlayışını kökten değiştiren bir dönüm noktası oldu.
Aradan tam 25 yıl geçti.
Ancak New York’taki Ground Zero’dan Pentagon’a, Pennsylvania’daki Flight 93 Ulusal Anıtı’ndan ülkenin dört bir yanında düzenlenen törenlere kadar verilen mesaj değişmedi:
Amerika, 11 Eylül’de kaybettiklerini unutmadı.

