Nöbetçi Eczaneler
Hasan Çelik
ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA), Eli Lilly tarafından geliştirilen diyabet ilacı Mounjaro’nun (tirzepatide), tip 2 diyabet hastalarında ciddi kalp-damar olayları riskini azaltmak amacıyla kullanılmasına onay verdi.
Eli Lilly, Cuma günü yaptığı açıklamada, FDA’nın Mounjaro’nun kullanım alanını genişlettiğini duyurdu. Yeni onay, tip 2 diyabeti bulunan ve ciddi kardiyovasküler olaylar açısından yüksek risk taşıyan yetişkinleri kapsıyor.
Bu kararla birlikte Mounjaro, kan şekeri kontrolünün yanı sıra kalp-damar kaynaklı ölüm, ölümcül olmayan kalp krizi ve ölümcül olmayan inme riskinin azaltılması amacıyla da kullanılabilecek.
13 binden fazla kişi üzerinde test edildi
FDA’nın kararının temelinde, Mounjaro’nun kardiyovasküler güvenliğini ve etkinliğini değerlendiren SURPASS-CVOT adlı geniş kapsamlı klinik çalışma bulunuyor.
30 ülkede 13 binden fazla kişinin katıldığı ve dört yılı aşkın süre devam eden araştırmada Mounjaro, başka bir diyabet ilacı olan Trulicity (dulaglutide) ile karşılaştırıldı.
Araştırmada, kalp-damar kaynaklı ölüm, kalp krizi veya inmeden oluşan önemli kardiyovasküler olayların görülme oranı Mounjaro kullananlarda yüzde 12,2, Trulicity kullananlarda ise yüzde 13,1 olarak kaydedildi. Mounjaro, söz konusu ciddi olayların azaltılması bakımından Trulicity’den daha kötü olmadığını gösterdi ve yaklaşık yüzde 8 daha düşük olay oranı ortaya koydu.
Ancak araştırma, Mounjaro’nun Trulicity’den istatistiksel olarak üstün olduğunu kanıtlamadı. Sonuçlar, esas olarak Mounjaro’nun kardiyovasküler açıdan güvenli olduğunu ve mevcut standart tedaviyle karşılaştırılabilir sonuçlar sunduğunu ortaya koydu.
Mounjaro’nun kullanım alanı genişliyor
Mounjaro, etken maddesi tirzepatide olan ve GIP ile GLP-1 hormonlarını hedefleyen haftalık enjeksiyon şeklinde kullanılan bir ilaç. FDA, Mounjaro’yu ilk olarak Mayıs 2022’de tip 2 diyabetli yetişkinlerde, diyet ve egzersize ek olarak kan şekeri kontrolünü iyileştirmek amacıyla onaylamıştı.
Tirzepatide aynı zamanda farklı bir marka adı olan Zepbound ile obezite ve aşırı kilonun uzun süreli tedavisinde de kullanılmak üzere FDA tarafından onaylanmış durumda.
Yeni karar ise özellikle Mounjaro’nun yüksek kardiyovasküler risk taşıyan tip 2 diyabet hastalarındaki kullanımını genişletiyor.
Kalp hastalıkları diyabet hastalarında önemli risk
Tip 2 diyabet, kalp krizi ve inme dahil olmak üzere ciddi kardiyovasküler hastalıklar açısından önemli bir risk faktörü olarak kabul ediliyor. FDA’nın mevcut diyabet tedavisi değerlendirmelerinde de kardiyovasküler riski yüksek hastalarda kalp-damar yararı gösterilmiş ilaçların tedavide dikkate alınması gerektiği belirtiliyor.
Eli Lilly, yeni onayın Mounjaro’yu yalnızca kan şekeri kontrolüne yönelik bir tedavi olmaktan çıkararak, yüksek riskli tip 2 diyabet hastalarında kardiyovasküler risk yönetiminde de önemli bir seçenek haline getirdiğini belirtiyor.
Rekabet kızışıyor
FDA’nın kararı, diyabet ve obezite ilaçları pazarında giderek büyüyen GLP-1 temelli tedaviler arasındaki rekabeti de artırıyor. Mounjaro’nun yeni kardiyovasküler kullanım alanı, Eli Lilly’nin Novo Nordisk gibi rakiplerle yürüttüğü rekabette önemli bir avantaj sağlayabilir.
Uzmanlar açısından ise gelişmenin en önemli noktalarından biri, diyabet tedavisinde yalnızca kan şekeri değerlerinin değil, hastaların uzun vadeli kalp-damar risklerinin de giderek daha fazla dikkate alınması.
Mounjaro reçeteli bir ilaçtır ve kullanım kararı hastanın sağlık durumu, kardiyovasküler riskleri ve mevcut tedavileri değerlendirilerek hekim tarafından verilmelidir.
