Nöbetçi Eczaneler
Hasan Çelik
İsviçre’nin Lozan kentinde bulunan Olimpiyat Evi’nde yapılan Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) Yönetim Kurulu toplantısında, transseksüel sporcuların tüm kadın olimpiyat müsabakalarına katılmasının yasaklandığı açıklandı. Yeni kuralların, Los Angeles 2028 Olimpiyatları’nda yürürlüğe girmesi bekleniyor.
IOC tarafından yapılan açıklamada, “Politika, Olimpiyat Oyunları da dahil olmak üzere tüm disiplinler ve hem bireysel hem de takım sporları için kadın kategorisine katılımın yalnızca biyolojik kadınlarla sınırlı olduğunu” belirtiyor. Kadın kategorisine katılma yeterliliği, “SRY geninin varlığı veya yokluğunu tespit eden bir tarama ile” belirlenecek. SRY geni, cinsiyet belirleyici Y genini ifade ediyor ve yaşam boyu sabit olduğu için, bir sporcunun erkek cinsiyet gelişimi geçirdiğine dair güvenilir kanıt olarak kabul ediliyor.
Test, bir sporcunun yaşamı boyunca yalnızca bir kez yapılacak ve negatif sonucun hatalı olduğuna dair bir gerekçe olmadığı sürece geçerli olacak. Ancak bu tür genetik testler, uzun yıllardır tartışmalı kabul ediliyor. Örneğin, Güney Afrikalı Olimpiyat atletizm yıldızı Caster Semenya, yüksek doğal testosteron seviyesine sahip kadınların yarışabilmesi için hormon seviyelerini düşürmelerini zorunlu kılan düzenlemelere karşı yıllarca yasal mücadele verdi.
IOC Başkanı Kirsty Coventry, 26 Mart’ta yaptığı açıklamada, yönetim kurulunun oybirliğiyle yeni politikayı onayladığını ve bunun bilimsel temellere dayandığını vurguladı. Coventry, politikanın “elit müsabakalarda adalet, güvenlik ve dürüstlüğü sağlamak, eşitliği teşvik etmek ve kadın kategorisinin görünürlüğünü artırmak” amacıyla oluşturulduğunu söyledi.
Bu adım, Başkan Donald Trump’ın trans sporcuların kadın sporlarında yer almasını yasaklayan “Erkekleri Kadın Sporlarından Uzak Tutmak” adlı başkanlık kararnamesinden bir yıl sonra geldi. Ayrıca, geçen yıl ABD Olimpiyat ve Paralimpik Komitesi de trans sporcuların kadın sporlarına katılımını sınırlayan yeni bir politika açıklamıştı.
Yeni IOC düzenlemesi, trans sporcuların olimpiyat kadın müsabakalarına katılımını fiilen engelleyen en katı politika olarak görülüyor ve spor dünyasında geniş tartışmalara yol açması bekleniyor.
